Bouwplannen? Een idee kan nog ver afstaan van een praktisch en uitvoerbaar plan.
Als omgevingsadviseur ondersteun ik mensen en organisaties bij het verwezenlijken van hun bouwplannen en ruimtelijke plannen. Vaak begint zo’n project met een sterk idee, maar ik zie regelmatig dat een idee nog ver af kan staan van een praktisch en uitvoerbaar plan. Dat onderscheid is van groot belang voor het succes van een project, vooral in de ingewikkelde wereld van vergunningen, regelgeving en procedures. En daar gaat een heel proces aan vooraf. Dat proces is op te delen in drie stappen. Ik leg je ze graag uit.
De stappen
Stap 1. Het idee
Dit is de ruwe gedachte, vaak gebaseerd op een probleem of wens. Voor ons als omgevingsjuristen is het idee het startpunt. We gaan in gesprek met de initiatiefnemer om het idee scherp te krijgen. Wij kijken kritisch mee van uit onze expertise of kennis en ervaring en geven aan waar de uitdagingen en kansen liggen.
Stap 2. Het wensbeeld
Het wensbeeld is een eerste, kritische schets van het idee. Hier kijken we naar wat wel en niet haalbaar is. Dit kan in de vorm van een rijtje criteria of een globale schets zijn. Het doel is om de contouren van een realistisch plan te schetsen.
Stap 3. Het plan
Pas na grondig onderzoek en onderbouwing ontstaat er een concreet plan. Met toelichtingen en tekeningen kunnen we dan vergunningen en goedkeuringen aanvragen.
Kritisch kijken: “kill your darlings”
Het omzetten van een idee naar een plan vraagt om een kritische blik. Vaak zijn mensen zo gehecht aan hun eerste idee, dat elke vraag of opmerking als een aanval voelt. Dit zie ik regelmatig bij mijn opdrachtgevers: ze hebben het gevoel dat ze al een plan hebben, terwijl het eigenlijk nog een idee is. Kritische vragen kunnen dan weerstand oproepen, maar die kritische vragen zijn wél nodig om verder te komen.
Door een idee van alle kanten te belichten en soms zelfs af te breken opnieuw op te bouwen, ontstaat er ruimte voor een realistischer plan. Dat voelt misschien alsof we iets kapotmaken, maar in werkelijkheid bouwen we een solide basis. Vanuit die basis kan het wensbeeld verder worden uitgewerkt, samen met specialisten uit verschillende disciplines.
De lastige rol van de overheid
In het proces speelt de overheid vaak een onbedoelde niet constructieve rol. Ambtenaren geven goedbedoelde adviezen, maar als het idee niet realistisch is, kan hun input verwarrend of zelfs als onbetrouwbaar worden ervaren. Dat kan tot frustratie leiden bij initiatiefnemers, zeker als zij het gevoel hebben dat er tegenwerking is. Toch is die kritische input van de overheid essentieel voor het vormen van een goed plan.
Reflectie: kritiek is niet fijn, maar wel nodig
Een klant vertelde me laatst dat ze aanvankelijk mijn kritiek op hun project vervelend vond. Toch bedankte ze me later omdat ze uiteindelijk met een veel beter plan verder kon. Dat is het punt waar ik altijd naar streef: niet meegaan in een onrealistisch idee, maar helpen om van een idee een stevig, haalbaar plan te maken. Een kritische blik betekent overigens niet dat een plan gegarandeerd tot vergunningen leidt, maar het is wel de beste manier om het proces op te starten en een solide basis te leggen. Zo kan een droom werkelijkheid worden, stap voor stap.
